Yerel Gazeteler Neden AVM’lerde Satılmaz

M. Ali Abakay yazdı…

yerelllll.jpg

Yerel basını kendince takip etmeye çalışır, her şehrin gazetesini daha çok www.bik.org.tr sitesinden okumaya gayret ederim. Şehir araştırmalarını yaparken birçok ilde yayınlanan gazeteleri temin etmemiz, Basın İlan Kurumu’nun Yerel Gazeteler Sayfası sebebiyledir.

Yerel Gazetelerin Önemi

Yerel basının güçlü hale getirilmesi, daima söz konusu edilir. Hakikatte yerel gazete, çıktığı şehrin sesidir, dilidir, kulağıdır. Yerel gazete, şehrin dışa açılan penceresidir. Yerel gazete, şehrin ihmal edilen, çözüm bekleyen meselelerine bir cerrah gibi neşter  vurur, aslında. 

Yerel Gazetelerin Fiyatı

Yerel gazete, şehirle sınırlı olduğu için, çalışanı az olduğu için, dar bir çevreye seslenir, ya da bizce böyledir. Her gazetenin okunabilirliği, sabah dağıtımdan akşama kadar olan süredir ki bu on saatle sınırlıdır. On saat içinde okunurluğu söz konusu olan bir gazetenin, o şehirde okuyucusu yerel olduğu zaman, ulusal gazeteler karşısında çok satılması mümkün değildir. Yerel gazetenin çok sayfalı olmayışı, çoğunlukla siyah-beyaz çıkması, okurun azlığı fiyatının ulusal gazeteden aşağı olmayışına zemin hazırlar.

Yerel Gazete ve Manşet Konusu

Yerel gazetenin okunur şekli daha çok gazetelerin manşete taşıdığı haberlere dayanır. Önemli haberler, manşete taşındığı zaman gazetenin o günlük satışı fazla olur. Lakin manşete taşınan haberin oluşumu, seslendiği kitlenin isteği biçimde olmalıdır. Manşet haberin seslendiği kitlenin memnuniyet duyması esastır.

Yerel Gazete Sahipliği

Yerel gazete daha çok, iş adamlarının etkisinde yaşamını sürdürür. Yerelde gazetecilik yapanın sayısının az oluşu bu sebepledir. Çünkü gazetenin yaşaması, daima desteğe bağlıdır. Bu yüzden gazeteler, kendisini destekleyen yerel dinamiklerle dirsek temasını sürdürür. Yerel gazetelerin can suyu hükmünde olan resmî ilanlar, gazetenin sadece çıkmasına yeterlidir.

Yerel Gazete Çalışanları

Bir yerel gazetenin çalışan sayısı, bazen iki kişiyi geçmez. Gazete kimliğinde yer alan isimlerin çoğu, hazır haberlere yansıtılarak, aydan aya maaşı yerine sadece sigortası yatırılanlardır. Bu isimlerin çoğunluğu, aile çevresinden oluşur. Aile gazetesi olarak çıkan yerel kimi gazeteler, resmî ilanlara dayanarak, sadece günlük basımı yapılan kâğıt hükmündedir. Yerel gazetelerin haber ajansları öncesi çıkışı, yerellik taşırdı. Gazetede yer alan isimler, düzenli köşe yazılarıyla gazeteyi okunur yapardı. Her köşe yazısı, etkisini zaman içinde gösterir, şehir gündemini oluştururdu. Her çalışanın amacı, gazeteyi çok okuyucuya ulaştırmaktı.  Günümüzde haber ajanslarının haberleri ile çıkan yerel gazeteler, ulusal gazetelerden farksızdır. Bu sebeple kimi zaman yerel gazetelerin kimisi, bazı sayılarında yerel haberlere rastlanmak mümkün değildir. Yerel gazetelerin çalışan sayısının azlığı, çoğunlukla yerel gazetelerin ajansların haberlerine mahkûmiyetidir, bir bakıma. Çalışan, ajans haberlerini seçer, sayfa düzenini yapar. Muhabirin getirdiği haber, önemine göre genişletilir, büyük fotoğraflarla sunulur.

Yerel Basının Vurucu Yönü

Yerel gazetenin sahibi, bir iş adamı ise, ihale alan ise, kendisinin hoş görmediği bir durum karşısında daha önce hazır halde bekletilen kimi dosyaları ertesi gün gazete manşetine çekilmiş görürsünüz. Kimi zaman yerel gazetelerin iş görmesi, yılda birkaç haberle sınırlıdır. Sadece bir haber, gazetenin yıl boyunca çıkışına yetecek kadar, ekonomik kaynak sağlar.

sxasxasca

Yerel Gazete ve Siyaset

Yerel gazeteler, gazete olarak çıkmadığı zaman, gazete sahibin düşüncesine göre şekillenen siyasetin arka bahçesi olma mecburiyetindedir. Yerel gazetenin siyasetle ilişkileri daha çok seçimlerin yaklaştığı dönemlerde canlanır.

Yerel Gazete Her Haberi Yapmaz

Yerel gazete sahiplerinin bazen çıkması gereken bir haberi istememesi, yerel gazetecinin sıklıkla karşılaştığı durumlardandır. Çıkan gazetede yer alan haber, gazete sahibinin iş ilişkilerini zedeleyecek özellikte olmamalıdır. Bazen bu sebeple gazete çalışanı, üstten gelen baskıyla işten çıkarılabilir.

Yerel Gazete Reklâmları

Yerel gazetenin okunabilirlik oranı sınırlı sayıda olmaktadır. Bundan dolayı, gazetenin reklâm alma zorunluluğu söz konusudur. Kimi zaman tam sayfayı dolduran kimi iş yeri reklâmları söz konusudur. Bazen bir iş yerinin açılışı, reklâm verilmek suretiyle haberleşir.

Yerel Gazete ve Abonelikler

Şehrin esnafı, yerel gazeteleri mütemadiyen okur. Yerel gazete ile güne başlamak, esnaf için gerekliliktir. Yaşı, elli- altmış üzerinde olanlar, gazete okumayı sürdürürken, genç esnafın yerel gazeteye önem vermesi söz konusu değildir.

Yerel Gazete ve Şehri Sahiplenmek

Yerel gazetede çalışanların şehrin tarihine, kültürüne, edebiyatına, mimarisine, sanatına dair haberleri, çoğunlukla eksik ve yanlışlıklarla doludur. Bunun önüne geçmek için, o şehirde yayınlanan yerel gazetenin kitaplığında muhakkak şehirle ilgili, elli civarında kaynak eser olmalıdır. Kimi gazetelerin fotoğrafları dahi sanal ortamdan aldıkları göz önünde bulundurulursa, işin içinden çıkmanın mümkün olmadığı daha belirginleşir. Şehirle ilgili belirttiğimiz hususlarda her gazetenin mutlaka o şehirle ilgili danışacağı bir isim olması lazımdır. Bazen yanlışlıklarla dolu olan bir haber, okurun yanlış bilgilendirilmesine sebep olur.

Yerel Gazeteler ve Spor

Yerel gazetelerin en çok okunan sayfasını spor sayfası-sayfaları oluşturur. Bizde yerel gazeteler, spora meraklı olanlar tarafından son sayfadan okunmaya başlar. Bu sebeple gazetelerin futbol ve takımlara gösterdiği ilgi-alaka, attıkları manşetler, şehrin önemli konularının ele alınmasından daha etki oluşturur.

Yerel Gazete ve Bulmaca Merakı

Gazetelerin ulusal çıkanlarıyla yarışan yerel gazetelerin vermiş oldukları bulmacalar, gazetenin okunur olma halini etkilemez. Bulmacalar, çoğunlukla sanal ortamdan hazır halde satın alınmakta, gazete sayfasında yerini bulmaktadır.

Yerel Gazete ve Fal Merakı

Yerel gazetelerin çoğunun vaz geçmediği fal köşesi, burçlarla ilgili haberlerden oluşmaktadır. Bu köşelerde okur, kendisine ait burç bölümünde inanmak istemese de, yazılanları okur.

cscsscascsac

Eskimiş Sayfalarda Kalanlar

Şehir konulu çalışmalarımızda yerel basında kalmış kimi şehirlerle ilgili araştırmalara merak, birçok gazeteyi biriktirmemize yol açtı. Bu gazetelerde eskimez köşeler: siyah-beyaz televizyonun hakim olduğu dönemde televizyon programı, Devlet Demir Yolları Tren Saatleri, Radyo Programı, Okur Mektupları, bir önceki günün gazetelerinden makaslanmış kimi dünya haberleri, İstanbul’da olup-bitenler,..

Yerel Gazete Dernekleri-Cemiyetler

Yerel gazetelerin dayanışması, birliği ve beraberliği temsil eden derneklerle söz konusudur. Eskinin dil alışkanlığı, halen bu derneklere “Cemiyet” denir. Cemiyetler, kuruluşlarını bildirge ile ilan eder, bir zaman sonra başkan seçilen kimileri çoğunlukla cemiyetin gücünün elinden çıkmasını istemez, zamanla birkaç dernek daha kurulur, bu amip bölünme devam eder. Çoğu cemiyette yerel gazetelerin arşivlerini bulma isteğiniz mümkün değildir. Çünkü bu alanda arşivin hiçbir zaman tutulmadığına da tanıklık etmeniz mümkündür.

Yerel Gazeteler AVM’lerde Neden Satılmaz? 

Yerel gazeteler, şehrin merkezinde birkaç gazete büfesi haricinde zor bulunur. Kimi gazete abone sayısı ve zorunlu yerlere verilecek gazete adedinden biraz fazla basar. Bu gazetelerin belli satış yerlerinde bulundurulması zorunluluğu olmasa, o gazetenin bir-iki gün önceki sayısını bulmanız, temin etmeniz oldukça güçtür. Bu durumda olan kimi yerel gazeteler, günde binleri bulan bir AVM’de neden gazetelerini bulundurmaz? Yerel gazetelerin okunurluğunun azalması yanında kişilerin ulusal gazeteleri bile okumayışları öne sürülür.

Yerel Basın ve Şehirlerarası Yolculuklar

Bizce yerel gazetelerin öncelikle bulundurulacakları yerler, AVM dışında yolculukların gerçekleştirildiği Otobüs Terminalleri-Garları’dır. Şehirler arası taşımacılık vasıtasıyla yolcuların bulundukları Şehirlerarası Garlar’da  her otobüs şirketi, bir veya birkaç mahallî gazeteye abone olup, günde yüzlerce yerel gazeteyi, yolcularla buluşturması gerekir. Maalesef sık sık şehir seyahatlerinde bulunan biri olarak, otobüs firmalarının yerel gazeteleri yolcularına okuma hizmeti olarak sunduklarına şahitlik etmiş değiliz.

Sonuç

Belki yazdıklarımız arasında bizimle aynı kanaatte olmayan okurlar olabilir, yerel gazete sahiplerinden birkaçının itiraz sesi yükselebilir. Yerel gazetelerde 1990’lardan yakın döneme kadar ücretsiz-parasız-pulsuz yazan biri olarak, konuya vâkıf biri olduğumuzu ifade edelim.

Şehir konulu araştırmalarımızda binlerce kaynak eser yanında bu gazete arşivimizin büyük zenginlik taşıdığını belirtelim. Eskiden yayınlanan kimi gazeteleri okur, tekrar okurduk. Arşivimizde yerini almış gazeteleri çoğunlukla iki-üç senede bir tekrar okuruz.

Siz, şimdi yerel gazetelerde yer alan köşe yazılarının veya kimi haberlerin sempozyum bildirilerinde kaynak olarak gösterildiğini söyleyebilir misiniz? Biz, bu gün yayınlanan gazetelerde böyle bir canlılık görmemekteyiz. Çünkü yerel gazeteler, bildiğimiz ruhla çıkmamaktadır. Tanıdığım kadarıyla bundan gazete sahipleri de memnun değildir. Çünkü ulusal gazeteler de okunmuyor. O halde meselenin çözümü nedir? Bu soru, cevap bulduğunda taşlar yerine oturacaktır, kuşkusuz.

wwwww

M. Ali ABAKAY

One Comment on “Yerel Gazeteler Neden AVM’lerde Satılmaz

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: