Pazar Sohbetleri: Almanların Ortaçağ’a Yolculukları…

Alaattin Diker Almanların Ortaçağ Şenlikleri adıyla düzenledikleri Ortaçağ yolculuklarını anlattı. 
IMG-20190629-WA0030
İkibinli yıllara girerken Almanya’da yeni bir ‘trend’ baş gösterdi. Özellikle Rhein nehri boyunca sıralanan ve hâlâ ayakta duran şatolarda ‘Ortaçağ Şenlikleri’ düzenlemeye başladı Almanlar. Günümüzde yaklaşık 1000’e yakın ‘Ortaçağ Şenliği’ veya “Ortaçağ Festivali” düzenlendiği söyleniyor.

Aslında bu kutlamaların ilk örneklerine 18. yüzyılda rastlıyoruz. Alman romantizminin doğuşuyla birlikte Rhein Nehri kıyısındaki şatolar, saraylar ve kaleler kıymete biniyor. Ancak bu ilgiyi tarihçiler ‘nostalji’ olarak niteliyorlar. Peki, dilimize de geçen bu kavram ne ifade etmektedir? Önce bu kavram etrafında biraz gezinelim…

thumbnail_IMG-20190629-WA0010

Tıp dilinde eskiden sıla özlemi ‘nostalji’ kelimesi ile ifade edilirdi. Nostalji Ağır depresyonların sebebi sayılırdı. I. Dünya Savaşı sürerken halk arasında ahlaki bozulma anlamı kazansa da sözlük anlamı olan ‘sıla özlemi’ değişmedi. 19. yüzyılın hemen sonunda Paris‘te yayınlanan “Le Mariage d’Olympe”(Emile Augier) isimli roman ile birlikte gizli özlemleri ve arzuları, kısaca hayatı doyasıya yaşamanın bir karşılığı haline geldi. Almanca ve İngilizce’ye aynı şekilde geçti. 20. yüzyılın ikinci yarısında ise Anglosakson kaynaklardan beslendi. 

Geçmişe özlem boyutu ile ‘nostalji’ modern zamanların bir olgusudur. Ortaçağ insanının böyle bir duygusu yoktu çünkü. Cervantes‘in Don Kişot öyküsünden anlaşılacağı üzere ‘şovelyelik‘ hayali bir yasam tarzı, hatta bir illüzyon idi. 70’li yılların başında kavram yeniden keşfedilip, sözlüklerin sayfalarından kurtulup hayatın içine girince yaygın bir olgu olduğu görüldü. Gerek aydınların ‘Altın Çağ’ arayışları gerek dindarların ‘cennet’ özlemleri bu bağlamda anlaşıldı hep. 

thumbnail_IMG-20190629-WA0003

Batı dillerinde nostalji kelimesinin zıt anlamlısı ütopya’dır. Fakat anarşi yüzünden sükût-u hayale uğrayan 68 ve 78 kuşaklarının nostalji kavramını ütopya yerine kullandıkları da gözden kaçırılmamalıdır. Kısaca, nostalji aynı zamanda ütopya sayılabilir. Almanya’da son yıllarda sayıları giderek artan Ortaçağ Festivalleri’ni bu bağlamda düşünebiliriz. Geçmiş özleminin veya gelecek hayalinin tezahürü kabul edebiliriz. 

Mayıs ayının sonunda işte böyle bir kutlamaya biz de katıldık. Ancak festivalin tarihi bir arkaplanı vardı. Bu olay 15.yüzyılda Avrupa ülkeleri arasında siyasal bir krize yol açtığı için de önemli sayılır.

thumbnail_IMG-20190629-WA0020

Ortaçağ’da şehir devletleri veya beylikler egemendiler. 1474 Neuss Savaşı Kardinaller arasındaki sürtüşmeden ötürü çıkmış; Kutsal Cermen İmparatorluğu ile Papalık araya girince uluslararası boyut kazanmış. Ortaçağda Kilise’nin gücünü şöyle tasavvur edebiliriz: Ziyaret ettiğimiz Zons‘a şehir statüsünü Köln Kardinali vermiş örneğin. Şehir girişinde heykeli duruyor hâlâ. Yine rahip Albertus Magnus 800 yıl önce Köln‘de üniversite açma izni almak için yalın ayak Roma yollarına düşmüş ve haftalarca bekletildikten sonra Papa tarafından kabul edilmiştir.

Ortaçağ Şehri Zons

Zons, Düsseldorf ve Köln arasında uzanan küçük ama şirin bir Ortaçağ şehri. Tarihi doku bozulmadan günümüze dek gelmiş. Yukarıda bahsettiğimiz savaşta Zons şehri 1475 yılında kuşatılmış. Şimdi bu kuşatma temsili olarak her yıl canlandırılıyor. Amaç toplumsal hafızayı diri tutmak veya tarih bilincini artırmak değil. Halkı hem eğlendirmek hem de bölgeye turist çekmek.

thumbnail_IMG-20190629-WA0009

Bu amaçla 15 bin metrekarelik bir alana ordugâh kuruluyor; 500 artist şovalye ve asker gösteriye çıkıyor. Tıpkı 550 yıl önce olduğu şekilde askeri tatbikat gerçekleştiriliyor. Bu etkinliği tamamlayacak nitelikte sehir içinde Ortaçağ Çarşısı açılıyor. Ortaçağ kıyafetleri giymiş esnaf ve sanatkarlar kurulan tezgâhlarda ürünlerini sergiyor ve satıyor. Ortacağ kıyafetleri içerisinde müzisyenler, hokkabazlar, akrobatlar ortalıkta cirit atıyorlar. Şehir adeta Ortaçağ havasına bürünüyor. Otantik bir atmosfer yaratılmaya çalışılıyor.

Bu pazarlarda satışa sunulan ürünler çoğunlukla el yapımıdır, aynı zamanda egzotik ürünlerdir. Belli başlı çeşitler arasında baharatlar, deri ürünleri, seramikler, mücevherler, çubuklar ve Ortaçağ giysileri bulunuyor. Bazı durumlarda, ortaçağ sanat eserlerinin kopyalarını ya da taklitlerini bulabilirsiniz. Demircilik yapan zanaatkarların yanı sıra, süslemeler yapan camcılar, dokumacılar, çömlekçiler, sabun saksıları ve heykelleri yapan sanatçılar ile karşılaşmak da mümkün.

thumbnail_IMG-20190629-WA0004

Sosyal etkinlik kapsamında çarşı içinde halk konserleri düzenleniyor ve kösebaşlarını tutan müzisyenler müşterileri eğlendirmeye çalışıyor…

Ortaçağ müziğine ek olarak orta oyunu, akrobasi, kılıç dövüşü ve alev püskürtme gibi çeşitli etkinlikler sunulmaktadır. Ziyaretçileri şakalarıyla eğlendiren bir komedyen mutlaka sokak sokak gezmektedir. Bazı zanaatkar ve sanatçılar Ortaçağ festivalleri piyasasında tanınmaktadır. O nedenle her hafta bir şenlikten ötekine yetişmek zorunda kalırlar. Kısaca, bu alanda yeni iş imkânları ortaya çıkmıştır. 

IMG-20190629-WA0006

Büyük Ortaçağ festivallerinde temsili savaşlar da sergileniyor. Bu tür bir gösteri için en az 300-400 kişilik bir ekibe ihtiyaç duyulacağı kesin. Organizatörler bu nedenle koreografi çalışması yapan topluluklara yöneliyorlar. Ayrıca ziyaretçilerin yeteneklerini ölçtükleri turnuvalar da düzenleniyor. Son yıllarda sadece ortaçağ şövalyelerini bu şenliklerde görmüyoruz, aynı zamanda Keltler ve Romalılar arasında bitmeyen kavgaları ‘show‘a dönüştüren girişimler yayılıyor ve çok da ilgi çekiyor.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Alaattin DİKER

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s